İşitme Cihazı Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Sık Yapılan Hatalar ve Bilimsel Bir Rehber

İşitme cihazı, doğru seçildiğinde kişinin yaşam kalitesini anında yükseltebilen önemli bir tıbbi cihazdır. Ancak uygun olmayan bir cihaz seçimi hem işitmeyi geliştirmez hem de kişinin cihazı kullanmaktan vazgeçmesine yol açabilir. Bu nedenle işitme cihazı satın alma süreci, mutlaka bilimsel bir yaklaşım ve uzman desteği gerektirir.

Bu rehberde işitme cihazı seçerken dikkat edilmesi gereken tüm noktalar ve en sık yapılan hatalar, odyoloji bilimi ışığında detaylandırılmıştır.

1. İşitme Cihazı Seçiminin İlk Adımı: Doğru Odyolojik Testler

Dünyanın önde gelen odyoloji merkezlerinde işitme cihazı seçiminin ilk aşaması detaylı tanısal odyometridir. Basit bir “duyuyor musun, duymuyor musun?” testinin ötesinde, aşağıdaki ölçümlerin yapılması gerekir:

✔ Saf Ses Odyometrisi

(250 Hz–8000 Hz arası işitme eşikleri belirlenir)

✔ Konuşma Odyometrisi

• SRT: Konuşmayı fark etme eşiği

• SD: Konuşmayı ayırt etme skoru (özellikle kritik!)

✔ Timpanometri

Orta kulak problemlerini dışlar.

Neden önemli?

Bu testler yapılmadan işitme cihazı seçmek, göz muayenesi yapmadan gözlük camı seçmeye benzer.

İyi Duy İşitme Merkezi, cihaz önerisi yapmadan önce mutlaka bu testleri eksiksiz şekilde uygular. Böylece cihaz tamamen kişiye özel olarak belirlenebilir.

2. “Marka mı Model mi?” – Sık Yapılan Bir Yanlış Anlama

Birçok kullanıcı markaya göre cihaz seçer, ancak aslında işitme cihazlarında asıl önemli olan:

• Teknoloji seviyesi

• Kanal sayısı

• Gürültü azaltma algoritmaları

• Mikrofon dizaynı

• Yapay zekâ destekli işleme

• Feedback yönetimi

gibi akustik ve dijital özelliklerdir.

✔ En büyük yanlış:

“En pahalı cihaz en iyisidir.”

Hayır. İşitme kaybının tipi, yaş, yaşam tarzı ve gürültüde konuşma anlama ihtiyaçlarına göre cihaz seçilmelidir. Bazı ileri teknolojili cihazlar hafif işitme kaybında gereksiz kalabilir.

3. Kulak Anatomisine Göre Cihaz Seçimi

İşitme cihazları temelde şunlardır:

• BTE (Kulak arkası modeller)

• Güçlüdür

• Bebekler ve ileri kayıplar için idealdir

• RIC / RITE (Receiver-in-Canal)

• En doğal ses kalitesi

• Günümüzde en çok tercih edilen model

• İnce ve konforludur

• ITE, ITC, CIC (Kulak içi cihazlar)

• Gizlidir

• Ancak güçlü işitme kayıplarında uygun olmayabilir

• Kulak kanal yapısı dar ise kullanılamaz

Sık yapılan hata:

“En küçük cihaz en iyisidir.”Küçük cihaz her zaman doğru değildir.İleri derecede kayıplarda kulak içi cihazlar yetersiz kalabilir.

İyi Duy İşitme Merkezi, kulak kanalını otoskopik muayene ile değerlendirerek en uygun modeli önerir.

4. İşitme Cihazı Ayarı: Cihazın Değerini Asıl Belirleyen Süreç

İşitme cihazlarının %60 başarısı programlamaya bağlıdır.

✔ REM (Real Ear Measurement – Gerçek Kulak Ölçümü)

Bu işlem sırasında odyolog, cihazın kulağa verdiği gerçek sesi ölçer ve uluslararası normlara göre ayarlama yapar.

Dünyada altın standarttır.

REM yapılmayan bir cihaz:

• Gereğinden az ses verebilir

• Fazla ses verip rahatsız edebilir

• Konuşmayı ayırt etmede başarısız olabilir

İyi Duy İşitme Merkezi, tüm cihaz uygulamalarında REM uygular.

5. Yaşam Tarzı Analizi – Her Kullanıcıya Aynı Cihaz Uygun Değildir

İşitme cihazı teknolojisi farklı seviyelerdedir ve her seviye farklı yaşam tarzlarına hitap eder:

• Ev ortamında yaşayanlar

(Orta seviye cihazlar yeterli olabilir)

• İş toplantıları yapanlar

(Yüksek yönsellik ve gürültü azaltma gerekir)

• Okul çağındaki çocuklar

(Sınıf akustik modelleri olan cihazlar)

• Sosyal ve aktif yaşam süren kişiler

(En gelişmiş işleme algoritmaları gerekir)

Sık yapılan hata:“Tek bir cihaz her ortamda en iyisini sağlar.”Hayır. Teknoloji seviyesi, yaşam tarzına göre seçilmelidir.

6. Deneme Süresi – Cihaz Herkesin Kulağında Aynı Etkiyi Göstermez

Her kulak, her işitme kaybı ve her beyin farklıdır.Bu nedenle işitme cihazı mutlaka bir deneme süreciyle seçilmelidir.

İşitme cihazında uyum süreci:

• İlk 2 hafta: Beyin yeni seslere alışır

• 4–8 hafta: Konuşma ayrımı artar

• 3 ay: Tam adaptasyon sağlanır

İyi Duy İşitme Merkezi, cihazı satın almadan önce deneme imkanı sunarak kullanıcıya doğru kararı vermesi için güvenli bir süreç sağlar.

7. Fiyat Yanılgıları – “Ucuz Cihaz Para Kaybıdır, Pahalı Cihaz Mecburiyettir” Algısı

✔ Ucuz cihaz sorunları:

• Çok sınırlı gürültü azaltma

• Bozuk ses kalitesi

• Ayar seçeneklerinin kısıtlı olması

• Daha fazla feedback (ötme)

• Kısa ömür

✔ En pahalı cihazlara her zaman ihtiyaç yoktur:

Bazı kullanıcılar çok ileri teknolojiye ihtiyaç duymaz.

Önemli olan işitme kaybı profili + yaşam tarzı + beyin işleme kapasitesi üçlüsüdür.

8. İşitme Cihazı Kalıbı ve Dome Seçimi – Sesin %50’sini Etkileyen Detay

Kişiye uygun olmayan kulak kalıbı:

• Cihazın ötmesine

• Bas seslerin kaybolmasına

• Sık çıkarmaya

• Rahatsızlık ve kızarıklığaneden olur.

Bu nedenle:

• Kişiye özel kulak içi ölçü

• Kişiye özel vent seçimi çok önemlidir.

İyi Duy İşitme Merkezi kişiye özel kulak kalıbı sistemleri kullanır.

9. “Cihazı Aldım, Takıyorum.” – Büyük Yanılgı: Takıp Çıkmak Yeterli Değildir

İşitme cihazı bir süreçtir.Satın aldıktan sonra:

✔ Planlı odyolojik kontroller

✔ Cihaz ayar güncellemeleri

✔ Kullanıcı eğitimleri

✔ Yıllık işitme testi

şarttır.

Aksi halde cihazdan alınan verim düşer.

10. İşitme Cihazı Alırken En Sık Yapılan Hatalar (Özet)

• Sadece marka ve fiyat odaklı seçim yapmak

• Küçük cihazı her zaman daha iyi sanmak

• Ayrıntılı odyolojik test yapılmadan cihaz almak

• Çevreden duyulan tavsiyelere göre araştırmadan cihaz seçmek

• Cihazı denemeden satın almak

• Cihazı aktif kullanmadan “alışamadım” demek

• Kulak kalıbının önemini küçümsemek

Sonuç: İşitme Cihazı Bir Elektronik Değil, Tıbbi Bir Tedavidir

İşitme cihazı seçimi; cihazın kendisi, uyarlama teknikleri, bireysel odyolojik analiz ve kullanıcı eğitimiyle bütünleşen bilimsel bir süreçtir. Bu süreç doğru yürütülürse cihaz hayatı değiştiren bir etkiye sahip olur.

İyi Duy İşitme Merkezi, tüm bu adımları uluslararası standartlara uygun şekilde uygulayarak en doğru cihazı en doğru tekniklerle uyarlamayı hedefler.