İşitme Kaybı ve Demans İlişkisi: Bilim Bize Ne Söylüyor?

İşitme kaybı yalnızca iletişimi zorlaştıran bir sorun değildir; son 10 yılda yapılan çalışmalar işitme kaybının demans (bunama) riskini artırdığını, hatta bu riskin derecesinin işitme kaybının şiddetiyle doğrudan ilişkili olduğunu göstermiştir. Odyoloji ve nöroloji alanındaki güncel araştırmalar, işitme kaybının yönetilmesinin beyin sağlığı üzerinde koruyucu bir etkisi olabileceğini ortaya koymaktadır.

İşitme Kaybı Demans Riskini Neden Artırıyor?

Bu ilişkinin üç ana biyolojik mekanizması olduğu düşünülmektedir:

1. Bilişsel Yük Hipotezi

• İşitme kaybı olan bireyler, duyduklarını anlamak için normalden daha fazla zihinsel çaba harcar.

• Bu durum, beynin diğer önemli işlevleri (hafıza, dikkat, planlama) için ayırması gereken enerjiyi tüketir.

• Uzun vadede bu bilişsel yüklenme, nörodejeneratif sürecin hızlanmasına katkı sağlayabilir.

2. Beyin Atrofisi (Kortikal Küçülme)

• MRI çalışmalarında işitme kaybı yaşayan kişilerin temporal oluk ve işitme merkezlerinde daha hızlı hacim kaybı görüldüğü bildirilmiştir.

• Kulaktan gelen sinyal azalınca beyin bu bölgelerin aktivitesini kaybediyor ve bu da zamanla atrofiye yol açıyor.

3. Sosyal İzolasyon ve Depresyon

• İşitme kaybı sosyal etkileşimi zorlaştırır, bu da geri çekilme ve yalnızlık hissine neden olur.

• Sosyal izolasyon, demans riskini %40’a kadar artıran bağımsız bir değişkendir.

Bilimsel Kanıtlar

• Johns Hopkins Üniversitesi’nin 12 yıllık kohort araştırması, orta dereceli işitme kaybının demans riskini 3 kat, ileri dereceli işitme kaybının ise 5 kat artırdığını göstermiştir.

• Lancet Komisyonu (2020) işitme kaybını dünyada önlenebilir demans nedenleri arasında ilk sıraya koymuştur.

• İşitme cihazı kullanan bireylerde demans gelişme hızının %18–32 oranında yavaşladığı bildirilmiştir.

İyi Duy İşitme Merkezi'nin Rolü

İyi Duy İşitme Merkezi, işitme kaybının yalnızca bir duyusal sorun olmadığını; aynı zamanda beyin ve bilişsel fonksiyonlarla derin bağlantısı olduğunu bilir. Bu yüzden merkezde:

• Tanısal odyometri

• Gelişmiş işitme cihazı uyarlama (Real Ear Measurement – REM)

• Dijital beyin-işitme yenileme programları

• Yaşa bağlı bilişsel risk değerlendirmesi

• Rehabilitasyon programı

gibi hizmetlerle işitme-beyin sağlığı bütünsel bir yaklaşımla ele alınır.